1. در ساختمانهاي بنايي بهتر است زير سرپل هاي اصلي يك بالشتك بتني قرار دهيم اين بالشتك بايد به صفحه اي مانند صفحه ي زير ستون باشد تا بتوانيم پل را به آن جوش بدهيم اين جوشكاري در هنگام وقوع زلزله مانع سقوط سقف مي گردد يا مي توانيم بجاي آن از يك قطعه سر تير آهن به طول 15 تا 25 سانتي متر استفاده نمائيم بهتر است در نزديكي كف اين بالشتك يك شبكه ميلگرد 10 يا 12 ميلي متري گذاشته شود. «« اگر در ساختمان شناژ افقي فوقاني اجرا شود ، اجراي بالشتك بتني
    لازم نيست »»

سقف :

سقف بعد از ساختن ديوارهاي ساختمان و گذاشتن ستون و تير تا ارتفاع معين كه بيشتر 280 سانتي متر است زمان گذاشتن سقف روي ساختمان است در قديم از سقف هاي طاق ضربي استفاده مي شد. ولي حالا علاوه بر سقفهاي طاق ضربي ، سقفهاي تيرچه بلوك نيز اجرا مي شوند.

اجزاي تشكيل دهنده سقفهاي تيرچه بلوك عبارتند از تيرچه ، بلوك ، ميلگردهاي مصرفي ، بتن بالا يا بتن درجا كه در بالاي سقف قرار گرفته و موجب اتصال تيرچه ها به همديگر و يكپارچه كار كردن آن ها مي گردد . البته بتن در قسمت فشاري سقف قرار دارد.

سقف تيرچه بلوك :

از آنجا كه كليه مصالح ساختماني بجز فولاد به هيچ وجه نيروهاي كششي را تحمل نمي كنند در اين صورت وجود بتن در منطقه اي كشش علاوه بر آنكه كمكي به تحمل نيروهاي وارده نمي نمايد بلكه يار مرده سقف يا دال را بالا مي برد كه براي تحمل آن ناگريز از بكار بردن فولاد بيشتر هستيم بدين لحاظ در سقف هاي تيرچه بلوك بتن ناحيه كشش حذف شده است و فقط آن مقدار بتن كه بايد فولادهاي كششي را در خود جاي دهد. نگهداري مي شود. حذف بتن كششي در سقفهاي تيرچه بلوك كه بوسيله بلوك جايگزين مي شوند.

سبب گرديده است اين نوع سقف ها از لحاظ اقتصادي بيشتر مقرون به صرفه باشد و در نتيجه روز به روز بيشتر مورد استفاده قرار مي گيرد.

« سقف تيرچه بلوك عبارت است از تعدادي تير T شكل كه كنار هم قرار گرفته اند »

رايج ترين نوع تيرچه كه در ايران مورد مصرف دارد و اكثر قريب به اتفاق مهندسين ايراني از آن استفاده مي كنند تيرچه با خرپا مي باشد اين نوع تيرچه ها تشكيل شده است از خرپا كه اغلب از ميلگرد ساخته مي شود و بتن پاشنه و اگر براي ريختن بتن از قالب سفالي استفاده شود به آن تيرچه با كفشك گفته مي شود .تيرچه پيش فشرده نيز در بعضي از ساختمان ها مورد استفاده قرار مي گيرد. ميلگرد بكار رفته در اين نوع تيرچه ها با حد رواني بالا بوده و در ساختن اين نوع تيرچه ها قبل از آنكه بتن ريزي تيرچه انجام شود ميلگردهاي بكار برده در تيرچه را تحت كشش قرار مي دهند و آنگاه بتن ريزي تيرچه را انجام داده و پس از سخت شدن ميلگردها را آزاد مي نمايند و بدين وسيله بتن تيرچه قبل از بارگذاري تحت فشار قرار مي گيرد.

اجزاي تشكيل دهنده خرپاي تيرچه عبارتند از ميلگرد بالا ، ميلگرد مارپيچ يا ميلگرد عرضي آهن پائين يا ميلگردهاي كششي ، ميلگردهاي بالا به منزله عضو بالاي خرپا بوده و قطر آن نبايد از 6 ميلي متر كمتر و از 12 ميلي متر بيشتر باشد ارتفاع خرپاي تيرچه بايد به اندازه اي باشد كه ميلگرد بالا قدري بالاتر از سطح بلوك قرار گرفته و در بتن پوششي قرار گيرد ميلگرد عرضي عضو مورب خرپا را تامين مي نمايد و نيروهاي برشي سقف را تحمل مي كند.

حداقل سطح ميلگردهاي عرضي نبايد از BW t × 0015 / 0 كمتر باشد كه در آن BW عرض جان و t فاصله دو ميله گرد عرضي مقوايي از همديگر است. زاويه ميلگردهاي عرضي با آهن پائين بين 30 تا 45 درجه مي باشد . قطر آهن عرضي بين 5 تا 10 ميلي متر است حداكثر فاصله ميلگردهاي عرضي از يكديگر 20 سانتي متر مي باشد . آهن پائين يا ميلگردهاي كششي ممان هاي مثبت وسط دهانه را تحمل مي كنند.

حداقل تعداد ميلگردهاي پائين كه سر تا سر طول تيرچه را طي مي كند دو عدد است و قطر آن نبايد از 5 ميلي متر كمتر و از 15 ميلي متر بيشتر باشد . حداقل سطح مقطع ميلگردهاي كششي براي فولاد ميلي كه حد جاري شدن آن پائين است 0025 / 0 و فولاد رهايي كه حد جاري شدن آن بالا است ، 0015/0 سطح مقطع جان تير مي باشد و حداكثر سطح مقطع آن نبايد 5/2 درصد سطح مقطع جان تير بيشتر باشد .

بلوك قطعه ايي است سفالي يا بتني كه بين تيرچه ها قرار گرفته و هيچ نوع باري را تحمل نمي كند و فقط بمنزله قالب بندي بتن بالا و همچنين قال بندي گونه هاي جان تير T شكل براي بتن در جا مي باشد.

وزن بلوك سفالي در حدود 7 تا 15 كيلوگرم و وزن بلوك بتني در حدود 15 تا 20 كيلوگرم مي باشد در هر حال وزن بلوك بايد به اندازه اي باشد كه يك كارگر بتواند به راحتي آن را جابجا نمايد. سطح بالايي بلوك قالب بتن بالا را تامين مي نمايد و سطح زيرين آن براي گچ و خاك و سفيد كاري اطاق ها مي باشد و سطوح اطراف قالب جان تير T شكل بتن در جا مي باشد . خاصيت مكندگي بلوك نبايد از 20 درصد بيشتر و از 13 درصد كمتر باشد زيرا در غير اين صورت يا كليه آب ملات را مكيده و آن را فاسد مي نمايد و يا تمايلي به مكيدن آب ملات نداشته در نتيجه گچ و خاك و سفيدكاري به آن نمي چسبد و طبله ي كند. مصالح مصرفي براي تهيه بلوك مي تواند از يونوليت يا مقوا و غيره باشد ولي چنين بلوكهايي در ايران رايج نيست و بيشتر از بلوك سفالي يا بتني استفاده مي شود.

حداكثر فاصله دو تيرچه نبايد از 75 سانتي متر بيشتر باشد ولي اغلب قريب به اتفاق مهندسين ايراني فاصله دو تيرچه را 50 سانتي متر محاسبه مي نمايند بهمين دليل كليه بلوكهايي كه در بازار ايران موجود است 40 سانتي متر مي باشد حداقل ضخامت سقف اگر تكيه گاه تيرچه را ساده محاسبه نمائيم —– دهانه مي باشد و اگر تكيه گاه را گيردار يا نيمه گيردار محاسبه كنيم مي توانيم ضخامت سقف را تا —- دهانه نيز اجرا نمائيم.

براي بارهاي يكنواخت و بارهاي استاتيك ، سقف جديد بلوك مناسب مي باشد ولي براي بارهاي ديناميك و بارهاي متمركز مانند پاركينگ و غيره نبايد از سقف تيرچه بلوك استفاده نمود. حداكثر تا دهانه 8 متر را براي سقفهاي تيرچه بلوك مجاز دانسته اند ولي عملاً بهتر است از دهانه هاي 5/6 متر بيشتر با سقفهاي تيرچه بلوك پوشيده نشود.

حال بعد از گذاشتن تيرچه ها در فواصل مشخص خود ، براي اينكه تيرچه ها آنچنان به جايي محكم نشده اند ، پس نمي توانند وزن تمام بلوك ها و افرادي كه روي آنها كار خواهند كرد را تحمل كنند بنابراين زير تيرچه ها را شمع كوبي مي كنند تا تيرچه ها در سر جاي خود محكم باشند.

اگر دهانه سقفي بيش از سه متر باشد بايد در موقع چيدن بلوك درست وسط دهانه عمود بر جهت تيرچه ها فاصله اي در حدود 10 سانتي متر ايجاد نمود به اين فاصله كلاف عرضي مي گويند و در اين محل بايد دو عدد ميله گرد حداقل به قطر 16 ميلي متر يكي در بالا و يكي در پائين قرار داد ميله گرد بالا به آهن بالاي تيرچه و ميلگرد پائين به مارپيچ تيرچه بسته مي شود. در موقع بتن ريزي اين فضا كه عمود بر جهت تيرچه ها مي باشد از بتن پوشيده و مانند تيري كمر تيرچه ها را نگه مي دارد . اگر دهانه اي از 5/4 متر بيشتر باشد در كلاف عرضي بايد گذاشته شود.

براي جلوگيري از ورود بتن به داخل بلوك ها در هنگام بتن ريزي بلوكهايي را كه در بين آنها بنا به دلايل ياد شده فاصله وجود دارد با دو غاب گچ پر مي نمايند همانند شكل سپس آنها را در جاي خود گذاشته و شروع به بافتن ميله گرد ها مي كند.

بعد از چيدن تيرچه و بلوك روي سقف ميلگردهاي حرارتي را مي چينند قطر ميلگرد حرارتي حداقل 6 ميلي متر و فاصله آنها از يكديگر حداكثر 30 سانتي متر و جهت آنها عمود بر ميلگرد بالاي تيرچه مي باشد . اگر از تيرچه پيش فشرده استفاده شود بايد ميلگرد حرارتي حتماً در دو جهت چپ و راست چيده شود. بايد تيرچه هاي دو طرف يك پل طوري چيده شود كه آهن بالاي آنها مقابل همديگر واقع گردد تا گذاشتن ميلگرد ممان منفي مسير باشد و اگر تيرچه هاي دو طرف يك پل مقابل همديگر قرار نگرفت بايد براي هر تيرچه يك ميلگرد جدا بطول 2 متر ( تقريباً 5/1 دهانه ) طوري روي تيرچه قرار دهند كه حداقل 78 سانتي متر آن داخل بتن دهانه مقابل قرار گيرد سپس آهن هاي قلاب را قرار
مي دهند اين آهن ها از روي پل شروع شده و با زاويه 45 خم مي گردد تا به كف تيرچه برسد و در حدود 40 تا 50 سانتي متري نيز روي تيرچه ادامه پيدا مي كند اگر براي آهن قلاب و آهن ممان منفي از ميلگرد ساده استفاده شود بايد به قلاب ختم گردد و اگر از آهن آجدار استفاده شود بايد به گونيا ختم شود . با توجه به اينكه تيرچه ها به تكيه گاه ساده محاسبه مي شوند ، طبق محاسبه هيچ گونه مماني را در تكيه گاه تحمل نمي كنند و در آن نقطه احتياج به فولاد ندارند ولي عملاً براي ممان هاي احتمالي مخصوصاً براي مقابله با نيروي زلزله در تكيه گاه ها از ميله گردهاي ممان منفي و قلاب استفاده مي نمايند و براي كنش هاي حاصل از افت حرارتي از ميله گردهاي حرارتي استفاده مي گردد.

ضخامت بتن پوشش حداقل 5 سانتي متر يا 2/1 فاصله محور تا محور تيرچه ها مي باشد. با توجه به اين كه بتن پوششي در ناحيه فشار قرار دارد و هيچگونه كششي را تحمل نمي كند پس به هيچ گونه ميلگردي احتياج ندارد.

اگر ميلگرد بالاي تيرچه طوري واقع نشود كه قدري بالاتر از سطح بلوك در بتن پوشش قرار گيرد مي توان از آن بجاي ميلگرد حرارتي استفاده نمود.

ميلگردهاي حرارتي بايد 2 سانتي متر پائين تر از سطح فوقاني بتن پوشش قرار گيرند

عيار بتن روي بلوك 300 تا 350 كيلوگرم سيمان در متر مكعب شن و ماسه مي باشد و ضخامت آن در روي بلوك 5 سانتي متر است براي راحتي اگر جلوي دست بنا كه مشغول پهن كردن بتن روي بلوك مي باشد يك عدد آجر فشاري كه معمولاً ضخامت آن 5 سانتي متر است قرار دهند كنترل ضخامت بتن روي بلوك آسانتر مي شود بتن روي تيرچه كه در فاصله دو بلوك قرار مي گيرد بايد كاملاً تو پر بوده و كرمو نباشد . به همين لحاظ در حين بتن ريزي بايد آن را با سرتير چوبي نازكي كوبيده و يا با ويبراتور لرزانيد ، ويبره كردن بيش از حد بتن باعث تفكيك اجزاي آن مي شود.